Het kabinet heeft nog tot uiterlijk 31 augustus 2026 om het inwerkingtredingsbesluit te publiceren voor een wet die de positie van zzp'ers met een laag uurtarief moet versterken. De wet zelf is al aangenomen, maar treedt pas later dit jaar echt in werking. Voor zzp'ers is dit een goed moment om niet alleen deze ene wet te begrijpen, maar ook hoe die past in het grotere plaatje: wanneer telt de Belastingdienst (of de rechter) je eigenlijk als zelfstandige, en wat kun je zelf doen om dat zo te houden?
Het bredere toetsingskader: de holistische weging
Of er sprake is van een arbeidsovereenkomst wordt in Nederland niet met één simpele vuistregel bepaald. Sinds het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad (24 maart 2023) staat vast dat rechters en de Belastingdienst alle omstandigheden van een samenwerking in onderlinge samenhang wegen: dit wordt de 'holistische weging' genoemd. De Hoge Raad noemde in dat arrest 9 gezichtspunten die kunnen meewegen.
In het Uber-arrest (Hoge Raad 21 februari 2025, ECLI:NL:HR:2025:319) bevestigde de Hoge Raad dat tussen deze 9 gezichtspunten geen vaste rangorde bestaat: ieder gezichtspunt telt mee, en geen los kenmerk (bijvoorbeeld: "ik factureer per project" of "ik heb een KVK-inschrijving") is op zichzelf doorslaggevend.
Voorbeelden van omstandigheden die meewegen: of je breder, bij al je opdrachten en klanten samen, in het economisch verkeer als ondernemer gedraagt, of je aanwijzingen en gezag van de opdrachtgever moet accepteren, hoe je werk is ingebed in de organisatie van de opdrachtgever, de wijze waarop je beloning tot stand komt, of je zelf ondernemersrisico loopt, en hoeveel vrijheid je hebt in de manier waarop je je werk uitvoert.
Hieronder staan 5 van de 9 gezichtspunten voor je uitgewerkt:
| Voorbeeld criterium | Lijkt op zzp | Lijkt op werknemer |
|---|---|---|
| Werktijden en werkwijze | Je mag zelf bepalen wanneer en hoe je werkt. | Je wordt door je opdrachtgever ingepland en moet volgens vaste methoden werken. |
| Inbedding in de organisatie | Je gebruikt je eigen materialen. | Je werkt met een laptop en e-mailadres van de organisatie. |
| Totstandkoming beloning | Je onderhandelt per opdracht over je beloning. | Jouw opdrachtgever heeft vaste tarieven. Take it or leave it. |
| Ondernemersrisico | Je loopt het risico niet betaald te krijgen. | Je krijgt altijd betaald, ongeacht het resultaat. |
Een belangrijke nuance uit het Uber-arrest, direct relevant voor het advies verderop in dit artikel: bij het gezichtspunt "ondernemerschap" kijkt de Hoge Raad niet alleen naar de ene opdracht die wordt beoordeeld, maar naar al je opdrachten en klanten samen. Doet iemand met een breed klantenbestand hetzelfde werk als iemand die alleen voor deze ene opdrachtgever werkt? Dan kan de eerste wel als zzp'er gelden en de tweede niet, ook al is de opdracht zelf identiek. Dit onderstreept waarom meerdere opdrachtgevers hebben zo'n belangrijk signaal is.
Een recent voorbeeld van hoe deze toets in de praktijk uitpakt: naar aanleiding van het Uber-arrest oordeelde het gerechtshof Amsterdam op 27 januari 2026 (ECLI:NL:GHAMS:2026:163) dat 6 Uber-chauffeurs geen arbeidsovereenkomst hebben, mede vanwege hun investeringen (zoals in een eigen auto), hun vrijheid om werktijden en ritten te kiezen, en het risico dat ze zelf droegen.
Wat de nieuwe wet daaraan toevoegt
De Wet invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief (wetsvoorstel 36.783) voegt binnen dat bredere kader één concreet en helder criterium toe, specifiek voor werk dat per uur wordt betaald. Verdien je minder dan €38 per uur (prijspeil 2026; bij indiening van het wetsvoorstel was dit nog €36), dan is er direct een wettelijk vermoeden dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Vanaf dat moment ligt de bewijslast bij je opdrachtgever: die moet aantonen dat er, gelet op alle omstandigheden, toch geen sprake is van een arbeidsovereenkomst. Kan de opdrachtgever dat niet aantonen, dan kan het zijn dat je door de Belastingdienst als werknemer wordt gezien. Dit is in sommige gevallen in je voordeel, maar het kan ook betekenen dat jij en je opdrachtgever beide een naheffing ontvangen.
Dit is de reden dat opdrachtgevers de laatste jaren heel voorzichtig zijn geworden bij het inzetten van zzp'ers.
Op zich is de nieuwe wet toch wel goed nieuws: voor uurtarief-werk ontstaat hiermee eindelijk een concrete, meetbare grens, in plaats van alleen de open holistische weging.
De tijdlijn tot nu toe
- 21 april 2026: aangenomen door de Tweede Kamer
- 16 juni 2026: aangenomen door de Eerste Kamer
- 29 juni 2026: gepubliceerd in het Staatsblad (Stb. 2026, 158)
- Uiterlijk 31 augustus 2026: het inwerkingtredingsbesluit moet gepubliceerd zijn
- Uiterlijk 31 december 2026: de wet treedt in werking
Wat kun je zelf doen om het risico te verkleinen?
Geen van onderstaande maatregelen is op zichzelf een garantie, want dat is precies het punt van de holistische weging. Wel zijn dit de knoppen waar je als zzp'er daadwerkelijk aan kunt draaien:
- Werk waar mogelijk op projectbasis met een vaste prijs in plaats van een uurtarief. Dit haalt je sowieso buiten het bereik van de nieuwe wet (die specifiek aan een uurtarief is gekoppeld), en het is tegelijk een van de erkende signalen van ondernemersrisico binnen de holistische weging.
- Draag zichtbaar ondernemersrisico. Werk met eigen materiaal en gereedschap, onderhandel zelf over je prijs, en accepteer dat een opdracht financieel kan tegenvallen — in plaats van gegarandeerd betaald te krijgen voor aanwezigheid.
- Werk voor meerdere opdrachtgevers, niet structureel voor één partij. Zoals hierboven bij het Uber-arrest bleek, kijkt de Hoge Raad juist naar je bredere klantenbestand, niet alleen naar de ene opdracht.
- Behoud vrijheid in je werkwijze. Bepaal zelf hoe, waar en met welke methode je een resultaat oplevert, in plaats van instructies en aanwijzingen te volgen zoals een werknemer dat zou doen.
- Leg de opdracht helder vast met een omschreven eindresultaat of op te leveren werk, niet als "beschikbaarheid" of "uren draaien".
Hoe overtuig je een opdrachtgever dat er geen risico is?
Opdrachtgevers zijn zelf ook aansprakelijk als achteraf blijkt dat er toch sprake was van een arbeidsovereenkomst (met naheffingen als gevolg), dus het helpt om hen actief mee te nemen. Werk met een heldere offerte of overeenkomst van opdracht waarin het resultaat centraal staat, niet de uren. Laat zien dat je ingeschreven staat bij de KVK, eigen facturen stuurt, een beroepsaansprakelijkheidsverzekering hebt en meerdere klanten bedient. Bied desgewenst aan om samen de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie (het officiële instrument van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) door te lopen, zodat beide partijen vooraf weten waar ze aan toe zijn.
Wat betekent dit voor jou?
Werk je voor een tarief rond of onder de €38 per uur, dan is het slim om nu al na te gaan hoe je uurtarief zich verhoudt tot deze grens. Werk je op projectbasis, dan is de nieuwe wet zelf niet direct op jou van toepassing, maar blijft de bredere holistische weging altijd relevant. Wil je weten wat dit concreet voor jouw situatie en je overeenkomsten betekent? Maak vrijblijvend kennis met Sophy &Co.
Bronnen:
eerstekamer.nl – wetsvoorstel 36.783 status
rijksoverheid.nl – aankondiging van het wetsvoorstel
officielebekendmakingen.nl – Staatsblad 2026, 158
rechtspraak.nl – Hoge Raad 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443 (Deliveroo)
rechtspraak.nl – Hoge Raad 21 februari 2025, ECLI:NL:HR:2025:319 (Uber)
rechtspraak.nl – Gerechtshof Amsterdam 27 januari 2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:163 (Uber)
belastingdienst.nl – Toelichting Beoordeling arbeidsrelaties, Beslis- en afwegingskader (april 2026)
beoordelingarbeidsrelatie.nl – Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie