Val je als werknemer uit door ziekte, dan betaalt je werkgever meestal gewoon door. Als zzp'er is er niemand die dat voor je doet. Geen omzet die maand betekent geen inkomen die maand, tenzij je daar zelf iets voor hebt geregeld. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) is de bekendste manier om dat op te vangen, maar het is niet de enige en ook niet voor iedereen de beste keuze. Hieronder een overzicht van de opties, wat ze kosten en wat je fiscaal wel en niet mag aftrekken.
Drie manieren om je inkomen te beschermen
- Een AOV bij een verzekeraar. Je kiest zelf het verzekerde bedrag, de wachttijd en de looptijd. Duurder dan de alternatieven, maar ook het meest op maat.
- De vrijwillige verzekering bij UWV. Alleen te openen kort nadat je uit loondienst bent gestopt, zie hieronder. Vaak goedkoper dan een private AOV, maar minder flexibel.
- Een eigen buffer of broodfonds. Je spaart zelf, of je sluit je aan bij een groep zelfstandigen die elkaar bij ziekte financieel steunt. Geen verzekeraar, dus ook geen acceptatievoorwaarden, maar ook geen harde garantie.
Welke van de drie past, hangt af van je gezondheid, je financiële buffer en hoeveel risico je prettig vindt om zelf te dragen.
De vrijwillige verzekering bij UWV: let op de termijn
Kwam je net uit loondienst en ben je daarna zzp'er geworden? Dan mag je je binnen 13 weken nadat je verplichte verzekering via je werkgever stopte, aanmelden voor de vrijwillige Ziektewet- en WIA-verzekering bij UWV. Die termijn is hard, ook een dag te laat betekent dat de deur dicht gaat. Ben je al langer zelfstandig, dan is deze route niet meer open en blijft een private AOV of een eigen buffer over.
Wat kost een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers?
De premie hangt af van je leeftijd, gezondheid, beroep, het verzekerde bedrag en de wachttijd die je kiest (hoe langer je die wachttijd, hoe lager de premie). Een rekenvoorbeeld:
Stel je verzekert een uitkering van €2.000 per maand met een wachttijd van 30 dagen. De bruto premie ligt dan al snel rond de €250 tot €300 per maand. Omdat de premie aftrekbaar is tegen je marginale belastingtarief (35,75%, 37,56% of 49,50% in 2026, afhankelijk van je belastbare inkomen), betaal je netto minder. Bij een gemiddelde bruto premie krijg je op deze manier al snel enkele tientallen euro's per maand terug via je aangifte, wat de netto kosten voor veel zzp'ers rond de €150 tot €160 per maand houdt.
Is de premie fiscaal aftrekbaar?
De AOV-premie mag je aftrekken in je aangifte inkomstenbelasting, maar niet als zakelijke kosten van je onderneming. Het valt onder de uitgaven voor inkomensvoorzieningen in je privéaangifte. Er is wel een voorwaarde: de premie is alleen aftrekbaar als de verzekering bij arbeidsongeschiktheid periodiek uitkeert, dus in maandelijkse termijnen. Kies je voor een verzekering die in één keer uitkeert, dan mag de premie niet worden afgetrokken. Andersom geldt: keert de verzekering ooit uit omdat je daadwerkelijk arbeidsongeschikt raakt, dan betaal je over die uitkering wel weer belasting. Wil je precies weten wat dat voor jouw aangifte betekent, neem gerust contact met ons op, dat soort afwegingen bespreken we graag mee.
Komt er een verplichte AOV?
Er ligt een wetsvoorstel, de Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ), dat een verplichte basis-AOV voor zzp'ers zou moeten regelen. Op dit moment behandelt de Tweede Kamer het voorstel nog en zijn de details nog niet definitief vastgesteld. Wat wel al bekend is: de uitkering zou 70% van je belastbare winst bedragen met een maximum van het minimumloon, de wachttijd zou twee jaar worden en de premie zou maximaal €171 per maand kosten. Zelfstandigen hoeven in elk geval tot 2030 nog niet verplicht verzekerd te zijn. Volg dit vooral met een gerust hart: niets van dit alles is al ingegaan, en wij houden het voor je in de gaten zodra er meer duidelijkheid komt.
Veelgestelde vragen
Ben ik als zzp'er verplicht om een AOV af te sluiten? Nee, op dit moment nog niet. Er is een wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering, maar die gaat op zijn vroegst in 2030 in en de precieze regels liggen nog niet vast.
Wat gebeurt er als ik geen AOV heb en toch ziek word? Dan val je terug op je eigen spaargeld, een eventuele partner met inkomen, of uiteindelijk de bijstand als je geen enkele buffer hebt. Er is geen automatische vangnetregeling zoals bij een werknemer.
Kan ik me nog aanmelden bij UWV als ik al drie jaar zzp'er ben? Nee, de vrijwillige verzekering bij UWV is alleen open binnen 13 weken na het einde van je verplichte werknemersverzekering. Daarna kun je alleen nog terecht bij een private verzekeraar of een eigen buffer.
Telt de AOV-premie mee voor mijn zelfstandigenaftrek of mkb-winstvrijstelling? Nee, de premie loopt via je privéaangifte als uitgave voor inkomensvoorzieningen, niet via de winst van je onderneming. Het heeft dus geen invloed op je zelfstandigenaftrek of belastbare winst.
Onderdeel van je financiële planning
Een AOV is niet verplicht, dus de keuze blijft aan jou. Maar het is wel een van die beslissingen die makkelijk blijft liggen omdat er geen deadline achter zit, tot het moment dat je hem nodig hebt. Bij Sophy &Co. kijken we niet alleen naar je aangiftes, we denken ook mee over dit soort keuzes die je financiële positie als ondernemer raken. Bekijk wat we voor je kunnen doen of check onze tarieven: full service voor een vast bedrag per maand, maandelijks opzegbaar. Meer weten over hoe we werken? We denken graag met je mee, ook over de dingen die niet in de aangifte zelf staan.
Bronnen: Belastingdienst over de AOV-premie, UWV over de vrijwillige verzekering en KVK over de verplichte AOV.