ZZP starten: de fiscale checklist die je nu al moet doorlopen

Bijgewerkt op
ZZP starten: de fiscale checklist die je nu al moet doorlopen

Je hebt besloten dat je voor jezelf begint. Naast de inschrijving bij de KVK zijn er een paar fiscale zaken die je vanaf je eerste factuur goed moet regelen, anders loop je later tegen vervelende verrassingen aan bij de Belastingdienst. Deze checklist zet op een rij wat je als startende zzp'er fiscaal moet regelen: van je btw-regeling tot de aftrekposten waar je recht op hebt.

De fiscale checklist voor startende zzp'ers in het kort

Actie Wat je moet weten
KVK-inschrijving en btw-nummer Verplicht voordat je mag factureren, het btw-nummer volgt automatisch na inschrijving
Btw-regeling kiezen Gewone btw-aangifte per kwartaal, of de kleineondernemersregeling (KOR) onder €20.000 omzet per jaar
Administratie inrichten Vanaf dag 1 bijhouden: facturen, bonnen, kilometers en gewerkte uren
Urencriterium bijhouden Minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming, nodig voor zelfstandigenaftrek
Geld opzij zetten voor de aanslag Reserveer een vast percentage van elke betaling voor de inkomstenbelasting
Aftrekposten in kaart brengen Zelfstandigenaftrek en, in je eerste jaren, startersaftrek

KVK-inschrijving en btw-nummer: het startpunt

Zonder inschrijving bij de KVK besta je fiscaal nog niet als ondernemer. Je btw-nummer volgt automatisch: de KVK geeft je gegevens door aan de Belastingdienst, die binnen ongeveer tien werkdagen laat weten of je btw-ondernemer bent. Het volledige stappenplan, van DigiD-formulier tot de afspraak op locatie, staat in KVK inschrijven als zzp'er: stap voor stap.

Kies bewust een btw-regeling

Zodra je btw-nummer binnen is, kies je impliciet voor gewone btw-aangifte, tenzij je je aanmeldt voor de kleineondernemersregeling (KOR). Verwacht je onder de €20.000 omzet per kalenderjaar te blijven, dan kun je met de KOR vrijgesteld worden van btw-aangifte en hoef je geen btw op je facturen te zetten. Handig als je administratie simpel wil houden, maar let op: je mag dan ook geen btw terugvragen over zakelijke aankopen. Investeer je aan het begin in bijvoorbeeld apparatuur of software, dan kan gewone btw-aangifte juist voordeliger zijn omdat je die btw dan wel kunt aftrekken. Meld je je aan voor de KOR, dan zit je daar in principe minimaal drie jaar aan vast.

Richt je administratie in vanaf dag één

Wacht niet tot je eerste aangifte om je administratie op orde te brengen. Vanaf de eerste dag hou je bij:

  • Facturen en bonnen, zowel inkomend als uitgaand. De bewaarplicht is zeven jaar, ook voor bonnetjes van kleine aankopen. Hoe dat precies werkt, lees je in bewaarplicht administratie: hoe lang moet je bonnen bewaren.
  • Gewerkte uren, voor het urencriterium: minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden, inclusief acquisitie en administratie, geeft je recht op de zelfstandigenaftrek.
  • Zakelijke kilometers, als je met de auto naar klanten rijdt: een simpele rittenregistratie voorkomt discussie achteraf.

Boekhoudsoftware of een vaste boekhouder helpt hierbij, maar de gewoonte om dingen meteen te noteren scheelt je op termijn het meeste uitzoekwerk.

Aftrekposten waar je als starter recht op hebt

Twee aftrekposten zijn voor een startende zzp'er relevant: de zelfstandigenaftrek en, in je eerste vijf jaar, de startersaftrek. In 2026 is de zelfstandigenaftrek €1.200. Voldoe je aan het urencriterium en start je nu, dan mag je daarnaast maximaal drie keer in je eerste vijf jaar €2.123 startersaftrek toepassen, samen €3.323 aftrek.

Rekenvoorbeeld: je maakt in je eerste jaar €30.000 winst, voor aftrekposten. Trek je daar de zelfstandigenaftrek en startersaftrek van af (€3.323), dan blijft €26.677 over. Daarover geldt nog de MKB-winstvrijstelling van 12,7%, ongeveer €3.388. Je belastbare winst komt daarmee uit op zo'n €23.290, ruim €6.700 lager dan je oorspronkelijke winst. Let wel: de startersaftrek staat volgens de huidige kabinetsplannen op de nominatie om per 2027 helemaal te verdwijnen, dat lees je terug in startersaftrek verdwijnt per 1 januari 2027.

Hoeveel belasting zet je opzij?

Een veelgemaakte beginnersfout: alles wat binnenkomt beschouwen als eigen inkomen. Een vuistregel die de meeste starters redelijk door de eerste aanslag heen loodst, is 20 tot 25% van elke binnengekomen betaling apart zetten op een aparte spaarrekening, zeker zodra je boven de aftrekposten uit je winst begint te groeien. In je eerste jaar valt de daadwerkelijke aanslag door de zelfstandigenaftrek en startersaftrek vaak lager uit, maar reserveren voorkomt dat je in het tweede of derde jaar, als die aftrekposten kleiner worden, ineens krap komt te zitten.

Veelgestelde vragen

Moet ik meteen na inschrijving btw-aangifte doen? Nee, je eerste aangiftetijdvak wijst de Belastingdienst je toe, meestal per kwartaal, tenzij je voor de KOR hebt gekozen. Je moet wel eerst je btw-nummer hebben voor je btw op facturen mag zetten.

Wat als ik in mijn eerste jaar nog niet aan het urencriterium voldoe? Start je halverwege het jaar, dan telt niet het volledige jaar mee voor de 1.225 uur, maar een naar rato berekende periode. Zonder zelfstandigenaftrek valt je belastbare winst wel hoger uit, dus het loont om je uren vanaf dag één bij te houden.

Is de kleineondernemersregeling altijd voordelig voor starters? Niet altijd. Zonder btw-plicht kun je ook geen btw terugvragen over investeringen. Verwacht je in je opstartfase forse zakelijke uitgaven, reken dan eerst door of gewone btw-aangifte je niet meer oplevert.

Hoeveel belasting moet ik als starter opzij zetten? Een vuistregel van 20 tot 25% van je omzet werkt voor de meeste starters, al hangt het exacte percentage af van je winst, aftrekposten en of je een fiscale partner hebt.

Hoe Sophy &Co. je op weg helpt

Bij Sophy &Co. koppelen we startende zzp'ers vanaf hun eerste factuur aan een vaste boekhouder, zodat je niet zelf hoeft uit te zoeken welke btw-regeling past of welke aftrekposten je mag toepassen. Klanten die overstappen zeggen vaak dat ze tot 10 uur per maand besparen op administratie die ze anders zelf zouden doen. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over jouw start als ondernemer.

Benieuwd wat een boekhouder kost als je net begint? Dat zetten we op een rij in wat kost een boekhouder voor een zzper.

Voor de officiële voorwaarden van de kleineondernemersregeling kun je terecht bij de Belastingdienst over de KOR, het volledige stappenplan om te starten staat op KVK: starten als zzp'er, en meer over de voorwaarden van de zelfstandigenaftrek en het urencriterium vind je bij de Belastingdienst over ondernemersaftrek.

CMO Sophy &Co.

Volgt continu de nieuwste ontwikkelingen voor ZZP'ers en MKB ondernemers.

Bijgewerkt op